«Πόλεμος για τα φωνήεντα»

Διαβάζουμε στο ΒΗΜΑ online στο άρθρο που υπογράφει η ΜΑΡΝΥ ΠΑΠΑΜΑΤΘΑΙΟΥ:  «Πόλεμος για τα φωνήεντα» ξέσπασε στο χώρο της εκπαίδευσης. Το θέμα ξεκίνησαν δάσκαλοι από την Ανατολική Αττική οι οποίοι κατήγγειλαν ότι στο νέο βιβλίο «Νέα Ελληνική Γραμματική», για την Ε' και ΣΤ' δημοτικού αντικαταστάθηκαν γράμματα από φθόγγους.
Ξέσπασε μάλιστα και διαδικτυακή «θύελλα», δεδομένης και της εθνικιστικής υπερβολής που ακολουθεί αντίστοιχα θέματα τις τελευταίες ημέρες, καθώς πολλοί ανήρτησαν σχόλια περί νόθευσης της ελληνικής γλώσσας με τη χρήση ανεπίτρεπτων νεωτερισμών.

Πάντως, όπως εξηγούν οι αρμόδιοι φορείς του υπουργείου Παιδείας σε σχετική ανακοίνωση που εκδόθηκε σήμερα, η σύγχυση που δημιουργήθηκε αφορά την διαφορά μεταξύ φωνητικής και γραπτής διδασκαλίας της γραμματικής.

«Κανένα γράμμα δεν αφαιρείται ούτε παραλείπεται στο διδασκόμενο σχολικό εγχειρίδιο ''Νέα Ελληνική Γραμματική της Ε΄και ΣΤ΄ Δημοτικού'' το οποίο χρησιμοποιείται από το 2010-11» επισημαίνει σε δήλωση του ο πρόεδρος του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας κ. Ι. Καζάζης.

Ο Πρόεδρος του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, το οποίο αποτελεί τον κατά τον νόμο επιστημονικό σύμβουλο του υπουργείου Παιδείας, σημειώνει χαρακτηριστικά τα εξής:

Πρώτον, «τα γράμματα της ελληνικής αλφαβήτου, τα οποία χρησιμοποιούμε στον γραπτό λόγο είναι εικοσιτέσσερα (24). Επομένως κανένα γράμμα δεν αφαιρείται ούτε παραλείπεται στο διδασκόμενο σχολικό εγχειρίδιο».
        Δεύτερον, «Οι φθόγγοι (ή ήχοι) που χρησιμοποιούνται στον προφορικό λόγο διακρίνονται σε φωνήεντα και σύμφωνα. Όπως διδάσκει ομόφωνα η επιστήμη της γλωσσολογίας (από τη μεγάλη ή «κρατική» Γραμματική Τριανταφυλλίδη του 1940 ως εκείνη των Κλαίρη -Μπαμπινιώτη του 2011), τα φωνήεντα, δηλαδή οι φωνηεντικοί φθόγγοι, είναι πέντε (5) (a, e, i, o, u), ενώ τα γράμματα, δηλαδή η γραπτή απόδοσή τους, είναι δώδεκα (12): επτά μονά γράμματα (α, ε, ι, η, υ, ο, ω) και πέντε διγράμματα: τα ει, οι, υι (για τη γραπτή απόδοση του φθόγγου /i/), το αι (για την απόδοση του /e/), και το ου (για τη γραπτή απόδοση του /u/)»
      Τρίτον, «σε πολύ παλαιότερες -προεπιστημονικές-- σχολικές γραμματικές συγχέονταν οι φθόγγοι (ό,τι προφέρουμε) με τα γράμματα (ό,τι γράφουμε). Αντίθετα, στην εν χρήσει σχολική «Νέα Ελληνική Γραμματική της Ε' και ΣΤ' Δημοτικού», και η επιστημονική διάκριση ακουόμενων ήχων και γραφόμενων συμβόλων παρουσιάζεται με απλότητα και ακρίβεια, και η άσκηση των μαθητών στην ορθή γραφή είναι συστηματική και αναλυτική μέσα από σαφείς και κατάλληλες ασκήσεις.
Εδώ και η παραδοσιακή ιστορική ορθογραφία τηρείται (αυτή που επιβάλλει την ποιοτική και την αριθμητική διάκριση 'φθόγγων' και 'γραμμάτων') και η επιστημονική αλήθεια εκφράζεται στο ακέραιο».

Τέταρτον, «η επιστημονική ορθότητα αποτελεί τη μόνη βάση τόσο για την ορθή εκπαίδευση των Ελλήνων μαθητών, όσο και για την προάσπιση της Ελληνικής Γλώσσας.»

 
Το συγκεκριμένο βιβλίο προκηρύχθηκε το 2003. Το 2005 η συγγραφή του ανατέθηκε στη συγγραφική ομάδα: Ειρήνη Φιλιππάκη- Warburton, Μιχάλης Γιωργιαφέντης, Γεώργιος Κότζογλου, Μαργαρίτα Λουκά, ενώ εγκρίθηκε από το συντονιστικό συμβούλιο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου το 2008.

Παρέμβαση Μπαμπινιώτη

Στο θέμα παρενέβη σήμερα και ο καθηγητής γλωσσολογίας και πρώην υπουργός Παιδείας κ. Γ. Μπαμπινιώτης.

«Πληροφορούμαι ότι έχει εγερθεί ζήτημα για το πόσα είναι τα φωνήεντα τής γλώσσας μας! Πέντε (5), όπως γράφει η νέα σχολική γραμματική (και η γραμματική Τριανταφυλλίδη ήδη από το 1940! και η δική μας επιστημονική γραμματική Κλαίρη -Μπαμπινιώτη 2011), ή επτά (7), όπως μαθαίναμε στις παλαιότερες σχολικές γραμματικές; » αναρωτιέται σε ανάρτηση στην προσωπική του ιστοσελίδα ο κ. Μπαμπινιώτης.

Και συνεχίζει: «Επιστημονική γλωσσολογική απάντηση: τα φωνήεντα ως φθόγγοι είναι πέντε (a, e, o, i, u). Τα γράμματα με τα οποία τα γράφουμε είναι επτά (α, ε, ι, η, υ, ο, ω) ή, ακριβέστερα, δώδεκα (12), αν προσθέσουμε τα διγράμματα ει, οι, υι (που χρησιμοποιούμε επίσης για τη γραπτή απόδοση τού φθόγγου i), το αι (για την απόδοση τού e) και το ου (για την απόδοση τού u). Ήτοι:

φθόγγος a = γράμμα α

φθόγγος e = γράμμα ε και δίγραμμα αι (επαινώ)

φθόγγος o = γράμματα ο και ω (χώρος)

φθόγγος i = γράμματα ι, η, υ (κυρία, τύπος) και διγράμματα ει, οι, υι (ειρηνικοί, υιός)

φθόγγος u = δίγραμμα ου (πού)

Στην παλαιότερη σχολική γραμματική -προτού αναπτυχθεί η φωνητική και η φωνολογία στην επιστήμη τής γλωσσολογίας- συγχέονταν οι φθόγγοι (οι ήχοι που προφέρουμε στη γλώσσα μας) με τα γράμματα (με τους τρόπους που παριστάνουμε στη γραφή μας τους ήχους, δηλ. τους φθόγγους).
Στη γλώσσα μας προφέρουμε πέντε (5) φωνηεντικούς φθόγγους, πέντε (5) φωνήεντα, αλλά έχουμε περισσότερα γράμματα, επτά μονογράμματα (7) και 5 διγράμματα για να δηλώνουμε στη γραφή των λέξεων τα 5 φωνήεντα: για τον φθόγγο /i/ (τον αποδίδω φωνητικώς) που προφέρουμε λ.χ. στη λέξη πύλη (για λόγους που συνδέονται με την ετυμολογία και την ιστορική ορθογραφία τής λέξης) χρησιμοποιούμε στη γραπτή απόδοση τής λέξης τα γράμματα υ και η. Για τον φθόγγο /i/ που προφέρουμε στη λέξη θείοι χρησιμοποιούμε τα διγράμματα ει και οι».
«Προσοχή! Είναι κρίμα -αν όχι ντροπή- να ξαναγυρίσουμε σήμερα στον 21ο αιώνα στα λάθη, δηλαδή στη σύγχυση φθόγγων και γραμμάτων ή, αλλιώς, στη σύγχυση προφοράς και γραφής, που γίνονταν στις παλαιότερες γραμματικές. Έχουμε τόσα άλλα προβλήματα να αντιμετωπίσουμε» καταλήγει ο καθηγητής γλωσσολογίας.

Πανελλαδικές εξετάσεις: Τα παιδιά και τα μάτια μας....

Ενώ η ελληνική κοινωνία σαστισμένη παρακολουθεί αμήχανα τις καταιγιστικές πολιτικές εξελίξεις και το ντόμινο των αντιδράσεων που επισύρουν στην εγχώρια αλλά και τη διεθνή οικονομική κονίστρα, στο μικροεπίπεδο της οικογένειες και του κοινωνικού περιβάλλοντός μας, τα παιδιά της Γ’ Λυκείου ετοιμάζονται για τη μεγαλύτερη έως τώρα γι’αυτά εξεταστική δοκιμασία : τις Πανελλαδικές εξετάσεις που ξεκινούν από τη Δευτέρα 21 Μαΐου. Οι πανελλαδικές εξετάσεις διεξάγονται  αυτή τη χρονιά σε μια αρνητική οικονομική συγκυρία, κοινωνική και πολιτική αστάθεια.

 Για τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία η ανώτατη εκπαίδευση είναι άμεσα συνδεδεμένη με την παράδοσή της και την κουλτούρα της,  αλλά παράλληλα και με τις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας. Για τους λόγους αυτούς οι εισαγωγικές εξετάσεις για τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα αποκτούν βαρύνουσα σημασία, επηρεάζοντας καταλυτικά τη μορφή και λειτουργία του εκπαιδευτικού μας συστήματος και ασκούν μεγάλη ψυχολογική πίεση στους υποψήφιους αλλά και τις οικογένειές τους.

Το άγχος που βιώνει ο νέος στο προσκήνιο των εξετάσεων είναι λογικό όταν έχει διαπαιδαγωγηθεί και κοινωνικοποιηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να ταυτίζει την προσωπική του καταξίωση, επιτυχία και ευτυχία με τις υψηλές επιδόσεις και την απόκτηση πολλών τίτλων σπουδών και ταυτόχρονα δεν έχει μάθει να αντιμετωπίζει με αισιοδοξία τις αντιξοότητες της ζωής. Και όπως παρατηρεί ο τακτικός καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής κ. Τούντας «η πίεση που ασκούν οι εισαγωγικές εξετάσεις, είτε άμεσα ως μια ιδιαίτερα δύσκολη διαδικασία,  είτε έμμεσα ως αίτημα της οικογένειας ή της κοινωνίας για ανώτατες σπουδές θα συνεχίσει να υποσκάπτει την ψυχολογική τους ευεξία, όσο οι εξετάσεις παραμένουν στην Ελλάδα η μοναδική επιλογή για να εισέλθουν οι νέοι στη ζωή των ενηλίκων».

Το θέμα κάθε χρόνο ενσκήπτει επίκαιρο και προκαλεί ποικίλες αντιδράσεις, θέσεις, απόψεις, συστάσεις. Ενδεικτικά αλιεύοντας από το διαδίκτυο τις δημοσιεύσεις για την έναρξη των Πανελλαδικών εξετάσεων που φέτος έχουν περάσει «στα ψηλά» του έντυπου και διαδικτυακού τύπου, λόγω της πολιτικής επικαιρότητας, θα αναφερθώ στις ειλικρινείς αλλά και αφοριστικά γενικευτικές ρύσεις της Δέσποινα Βανδή που έχοντας η ίδια λύσει το βιοποριστικό της πρόβλημα,  κατακεραυνώνει –ενδεχομένως όχι άδικα-μέσω του twitter της το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα και μιλά για «εξεταστικές χωρίς ουσία» και «άδικο παιδεμό των παιδιών».

Συνειρμικά ανακαλώ τη ρήση του Edward Teller ο οποίος  ισχυρίστηκε ότι “καμιά δοκιμασία που αξίζει τον κόπο δεν φαίνεται απλή όταν βρίσκεται μπροστά σου. Αν, όμως, είναι σωστή, φαίνεται απλή όταν βρίσκεται πίσω σου”. Πράγματι, κάθε εξεταστική δοκιμασία αποτελεί μια νέα πρόκληση, πόσο μάλλον όταν αυτή συνδέεται με τις επαγγελματικές προοπτικές ενός νέου ανθρώπου. Το αντίτιμο, ωστόσο, μιας επιτυχημένης προσπάθειας θα πρέπει να είναι ανάλογο του στόχου.

Από το διαδίκτυο ανέσυρα και την παιδαγωγική οπτική αυτής της γιγάντιας προσπάθειας των παιδιών. Η εκπαιδευτικός και Περιφερειακή Διευθύντρια Εκπαίδευσης Β. Αιγαίου κ. Αδ. Κοντέλλη, συμβουλεύει σωστά τους υποψηφίους να διεκδικήσουν τους στόχους και τα όνειρά τους με γνώμονα την ψυχραιμία, την οργάνωση και τη σωστή προετοιμασία, δίχως πίεση, υπερβολές και άγχος. Θεωρεί εύστοχα, ότι οι εξετάσεις είναι μια εμπειρία ανάμεσα σε ένα πλήθος άλλων προκλήσεων και, ως εκ τούτου, η υπερβολή δεν πρέπει να έχει θέση στην ψυχοσύνθεση και το καθημερινό τους πρόγραμμα.

Σύμφωνα πάλι με τον σύμβουλο εκπαιδευτικών θεμάτων της εφημερίδας "Μακεδονία" Βαγγέλη Παπαλιάγκου, "αυτό το διάστημα οι υποψήφιοι θα πρέπει πρωτίστως να διαχειριστούν το χρόνο τους αλλά και το άγχος τους. Είναι το διάστημα που συχνά οι υποψήφιοι συνειδητοποιούν ότι θα ήθελαν περισσότερο χρόνο στη διάθεσή τους καθώς έρχονται αντιμέτωποι με τον όγκο της ύλης που έχουν να διαβάσουν. Γι' αυτό και ο ρόλος της οικογένειας στην προσπάθεια που γίνεται είναι καθοριστικός. Οι συμβουλές λοιπόν απευθύνονται περισσότερο στους γονείς, οι οποίοι δεν θα πρέπει να έχουν υπέρμετρες απαιτήσεις από τα παιδιά τους, αλλά αντίθετα να τα προτρέπουν να αποδίδουν αυτό που έχουν διαβάσει. Οι γονείς θα πρέπει να εξασφαλίσουν στα παιδιά τους την ηρεμία , ενώ και οι ίδιοι θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι οι υπέρμετρες προσδοκίες που συχνά καλλιεργούν στα παιδιά τους έχουν συχνά αντίθετα αποτελέσματα".
Προτροπές λοιπόν «προς ναυτιλομένους»:

§                     Γονείς μην ξεχνάτε να πείτε στο παιδί σας  ότι το αγαπάτε όπως είναι. Ότι το αγαπάτε το ίδιο είτε πετύχει είτε δεν πετύχει, απλά γιατί είναι παιδί σας. Οι εξετάσεις είναι μία από τις ευκαιρίες για τη διαμόρφωση μιας δημιουργικής και ισορροπημένης ζωής. Δε σηματοδοτούν τη μοναδική διέξοδο ούτε οδηγούν κατ’ ανάγκη στην ευτυχία. Οφείλουμε να στηρίξουμε τα παιδιά μας και στην απευκταία περίπτωση της αποτυχίας.

Και το κυριότερο: τα παιδιά φέτος βρέθηκαν να μπαίνουν σε αυτή την εξεταστική δοκιμασία μέσα στη χειρότερη οικονομική, κοινωνική και πολιτική δίνη της μεταπολιτευτικής μας ιστορίας. Ας προσπαθήσουμε να δημιουργήσουμε ένα οικογενειακό περιβάλλον ανεπηρέαστο από το αρνητικό και απαισιόδοξο κλίμα που καθημερινά πλήττει την ψυχική μας ηρεμία, προκαλώντας ανασφάλεια για το μέλλον της χώρας και της κοινωνίας μας. Αυτές οι αγωνίες μπορούν να περιμένουν για τα παιδιά μας....προέχει τώρα η δική τους ψυχική ηρεμία και συναισθηματική ασφάλεια.

§                     Παιδιά μην ξεχνάτε πως οι εξετάσεις αξιολογούν τις γνώσεις που μπορεί να επιδείξετε τη συγκεκριμένη στιγμή και όχι την ποιότητα του χαρακτήρα σας, την αξία σας, την εξυπνάδα σας, τις δεξιότητες που σαφώς έχετε, οι οποίες όμως δεν αξιολογούνται από το συγκεκριμένο εκπαιδευτικό σύστημα. Στη ζωή χρειάζεται αγώνας και μόνο αν παλέψουμε μπορούμε να κερδίσουμε («εάν μη παλαίσματα ουδέ βραβεία», αναφέρει ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος). Αν λοιπόν οι εξετάσεις δε φέρουν για τον υποψήφιο το επιθυμητό αποτέλεσμα, ίσως είναι η ώρα να καλλιεργήσει και τις άλλες δεξιότητες και ικανότητες του και να επιτύχει στο στίβο της ζωής σε ένα διαφορετικό επίπεδο. Άλλωστε η ζωή συνεχίζεται είτε μέσα είτε έξω από τα ανώτατα ιδρύματα!

Λέτε να μας βουλιάξουνε;

Λέει ο Οδυσσέας Ελύτης στο  "Ήλιο τον  Ηλιάτορα", (Ίκαρος, 1971):

“Έλα Χριστέ και Κύριε λέω κι απορώ
τέτοιο τρελό βαπόρι τρελοβάπορο
χρόνους μας ταξιδεύει δε βουλιάξαμε
χίλιους καπεταναίους τους αλλάξαμε..”

Με τις διευρενητικές εντολές να πηγαίνουν από χέρι σε χέρι χωρίς αποτέλεσμα και τους πολιτικούς μας αρχηγούς να μην μπορούν να κατανοήσουν αφενός αλλά και να διαχειριστούν το περιεχόμενο αλλά και την ουσία της ανάθεσης μέσω της ψήφου από τον ελληνικό λαό, την εντολή κυβέρνησης βιώσιμης για τον τόπο και τη συνέχιση της ευρωπαικής τους πορείας, αρχίζω να ανησυχώ, τώρα που “μπήκαμε μες στα όλα”  ότι και πάλι θα καταφέρουμε να τα “περάσουμε”.
 

Ανάστασιν Χριστού ...

Ανάστασιν Χριστού θεασάμενοι,
προσκυνήσομεν Άγιον, Κύριον,
Ιησούν τον μόνον αναμάρτητον.

...με την ελπίδα να μην αργήσει και η άλλη Ανάσταση, η Ανάσταση της ελπίδας και του τόπου μας.

Έξι πράγματα που μας χαλάνε το Πάσχα

Το βρήκα στο palamidi.gr και το αντιγράφω γιατί το θεώρησα πολύ πετυχημένο. Το ότι η περιρρέουσα κοινωνική ατμόσφαιρα και η διάθεση όλων μας καθόλου δεν θυμίζει Πάσχα, είναι άλλη μεγάλη κουβέντα...

Στο Νο 6: Η ‘Επιταφοκουβέντα’: Μακροσκελής και εκνευριστική συζήτηση που διεξάγεται μεγαλοφώνως κατά τη διάρκεια της περιφοράς του επιταφίου. Το περιεχόμενό της είναι συνηθέστατα κουτσομπολίστικο έτσι ώστε να αρμόζει με την ιερότητα της στιγμής. Κύριο χαρακτηριστικό της Επιταφοκουβέντας είναι ότι δεν τελειώνει ποτέ, σε αντίθεση με την υπομονή όσων πήγαν για να παρακολουθήσουν την περιφορά και όχι για να ενημερωθούν αναλυτικά για τη σχολική πρόοδο των παιδιών των φλυαρούντων ατόμων.
Στο Νο 5: οι ‘Ψευτονηστευτές’: Μεγάλη κατηγορία ανθρώπων που νηστεύει από τη Μεγάλη Τετάρτη μέχρι το Μεγάλο Σάββατο. Οι ασκητές αυτοί της καθημερινότητας έχουν την τάση να παρουσιάζουν τους εαυτούς τους σαν μοναχούς που διαβιούν εδώ και ένα τρίμηνο σε σκήτη και τρώνε μόνο ρίζες. Για το λόγο αυτό επιδράμουν με ένθεη μανία στα σουπερ μάρκετ, όπου κουρεύουν εν ριπή οφθαλμού οτιδήποτε νηστίσιμο: χαλβάδες, ντολαμαδάκια, γαρίδες, χταπόδια, σοκολάτες υγείας και κυρίως, γάλα σόγιας. Πολύ γάλα σόγιας. Για τα παιδιά. Αν μάλιστα δεν βρουν, διαμαρτύρονται αγανακτισμένοι: ‘Κι εμείς που νηηστεύουμε τι θα κάνουμε;’
Στο Νο 4: οι ‘Σταυρομάχοι’: Το πλήθος των ‘πιστών’ που διαγκωνίζεται στην πόρτα της εκκλησίας τη Μεγ. Πέμπτη κατά τη διάρκεια του πέμπτου Ευαγγελίου και μπουκάρει στο τέλος του ώστε να δει τη σταύρωση σπρώχνοντας αυτούς που είναι ήδη μέσα. Η απόλυτη μέθεξη της στιγμής της σταύρωσης συμπληρώνεται από επιτρόπους – ΜΑΤ που απωθούν το χριστεπώνυμο πλήρωμα για να δημιουργηθεί διάδρομος για τον ιερέα, με τον ίδιο τρόπο που θα συμπεριφέρονταν αν είχες μπει απρόσκλητος στο σπίτι τους.
Στο Νο 3: οι ‘Κανάρηδες’: Παιδιά – μπουρλοτιέρηδες με κεριά που κραδαίνουν ανεξέλεγκτα κατά τη διάρκεια θρησκευτικών εκδηλώσεων και ιδίως της περιφοράς του επιταφίου. Τα εν λόγω γλυκά παιδάκια, διαλανθάνοντας της προσοχής των γονιών τους προτείνουν το κερί – μπουρλότο προς μαλλιά, σακάκια και άλλα εύφλεκτα υλικά που βρίσκονται μπροστά τους. Το θύμα ειδοποιείται συνήθως από τη χαρακτηριστική μυρωδιά καμένου που γαργαλάει ανησυχητικά τα ρουθούνια του.
Στο Νο 2: οι ‘Αυγοκρούστες’: Κατάλοιπα της επταετίας. Ανταγωνιστικοί άνθρωποι που προσπαθούν με κάθε τρόπο να σπάσουν τα αβγά των υπολοίπων, είτε χτυπώντας το εχθρικό αβγό με τη δύναμη ξυλοκόπου του δάσους του Οντάριο, είτε χρησιμοποιώντας ύπουλες τεχνικές, όπως το να καλύπτουν όλη την επιφάνεια του αβγού με τη χερούκλα τους, αφήνοντας ελεύθερο μόνο ένα απειροελάχιστο κομματάκι. Οι γραφικοί αυτοί τύποι είτε είναι νοσταλγοί των επιτυχιών του Γιώργου Παπαδόπουλου στο σπάσιμο των αβγών στα στρατόπεδα, είτε πιστεύουν ότι βγαίνοντας πρώτοι στο τσούγκρισμα θα κερδίσουν κανένα βαρύτιμο έπαθλο.
Στο Νο 1: οι ‘Σουβλοσυγγενείς’: Συγγενείς, συνήθως από Αθήνα, που θεωρούν ευνόητο ότι εσύ ο επαρχιώτης θα έχεις σηκωθεί από τις 5 αξημέρωτα για να ανάψεις κάρβουνα, να δέσεις το αρνί και να το σουβλίσεις για να έρθουν αυτοί φρέσκοι – φρέσκοι κατά τη μία για να σε βοηθήσουν στο φαγητό. Χαρακτηριστικό των Σουβλοσυγγενών είναι ότι έχουν απεριόριστο κέφι, φυσιολογικό αφού ξύπνησαν στις 12 αλλά και γνώμη σχετικά με το ψήσιμο του οβελία. Ενίοτε, προσφέρονται να γυρίσουν τη σούβλα για 10-15 λεπτά ώστε να είναι ήσυχοι με τη συνείδησή τους ότι βοήθησαν στην προετοιμασία.

Ας προσπαθήσουμε τουλάχιστον να μην μας σβήσει η φλόγα....

 

Τα δικαιώματα των παιδιών

Όταν ο παγκόσμιος ιστός γίνεται αφορμή για σκέψη, προβληματισμό και οδηγεί στην παραγωγή λόγου στη σχολική πρακτική 

• Τα δικαιώματα του παιδιού (Πρόγραμμα αγωγής & υγείας 3ου γυμνασίου Ηρακλείου Κρήτης 2009 - Εργασία μαθητών Γ' γυμνασίου)

• Τηλεοπτικό σποτ για τα δικαιώματα του παιδιού

• Τηλεοπτικό σποτ για τα δικαιώματα του παιδιού

• Το δικαίωμα στην εκπαίδευση

Και επίσης διαβάστε και παρακολουθήστε τι απέγινε το περίφημο "Κορίτσι του Αφγανιστάν" στο άρθρο του Άρη Δημοκίδη στο lifo.gr

Μια μικρή πρόσφυγας που ήταν στο εξώφυλλο του National Geographic το 1985, η αναζήτησή της σε ντοκιμαντέρ και φωτογραφίες της ως μεγάλη.

Χρειαζόμαστε επιτακτικά μία “Κάθετη Έξοδο”...

Την Τετάρτη 15 Φεβρουαρίου 2012 στις 20:00, στο Αμφιθέατρο της Βιβλιοθήκης “Γεώργιος Καφταντζής”, έγινε η παρουσίαση του βιβλίου του συμπατριώτη μας Πασχάλη Λαμπαρδή “ΚΑΘΕΤΗ ΕΞΟΔΟΣ”, που διοργάνωσαν  ο Σύλλογος Φίλων Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σερρών, σε συνεργασία με τη Δημόσια Βιβλιοθήκη Σερρών και τα βιβλιοπωλεία “Σωκράτης”.

Για το βιβλίο μίλησαν : η κ. Χρυσάνθη Παλάζη, καθηγήτρια Φιλόλογος, Δρ. Παιδαγωγικής Α.Π.Θ. και ο συγγραφέας κ. Πασχάλης Λαμπαρδής.

Αποσπάσματα του βιβλίου διάβασε η κ. Μαρία Μεντίζη, Θεατρολόγος –Εκπαιδευτικός.

Ο φίλος κ. Γιάννης Σαπουντζής, διευθυντής της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης, μου εμπιστεύτηκε και τον ευχαριστώ θερμά, για το ρόλο της παρουσίασης στο αναγνωστικό κοινό του νέου βιβλίου του συμπατριώτη μας

κ. Πασχάλη Λαμπαρδή και ο πρόεδρος του συλλόγου Φίλων της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης κ. Πασχάλης Λογαρνές, με τίμησε με την εμπιστοσύνη για την επιτυχή έκβαση του εγχειρήματος από μέρους μου.

Για τον αναγνώστη που δεν διαβάζει το λόγο του κ. Πασχάλη Λαμπαρδή για πρώτη φορά το βιβλίο αυτό αποτελεί μια έκπληξη, μια ανατροπή στα μυθιστορηματικά μοτίβα που αγαπά να δουλεύει ο συγγραφέας. Στην “Κοιλάδα των Σπαθιών” μας ταξίδεψε στο Βυζάντιο του 11ου αιώνα. Στους “Φύλακες της Ανατολίας” μέσα από το χαμένο χειρόγραφο του 19ου αιώνα, δύο λόγιοι  μας εξιστορούν τη συναρπαστική πορεία μιας μεγάλης οικογένειας Ελλήνων της Ανατολίας που ταξιδέψουν από την Κρώμνη ως τη Βαγδάτη, στο δρόμο του μεταξιού με τα καραβάνια, από την Οδησσό ως το Καύκασο κι από κει στην Κωνσταντινούπολη, την Αθήνα και την Σάντα του Πόντου.

Στον “Ταξιδευτή του Βοσπόρου” ο συγγραφέας ακολουθεί και εμείς μαζί του  την πορεία του ήρωα Άγγελου Κομνηνού, γόνου των Κομνηνών της Τραπεζούντας και μας ταξιδεύει από την Ιβηρική χερσόνησο, έως την Μέση Ανατολή, αποκομίζοντας προσωπική εμπειρία για να μέρη που περιγράφει. Μόνο τις Ινδίες δεν επισκέφθηκε, αφήνοντας να τις αποδώσει με μυθική διάσταση.

Άφησα σκόπιμα να αναφέρω τελευταίο το πρώτο συγγραφικό πόνημα του κ. Πασχάλη Λαμπαρδή, “Υπόθεση ζωής” που έχει ως θέμα του ένα πνευματικό ταξίδι, το ταξίδι της ψυχής του Ιωάννη στο Άγιο Όρος που είναι πέταγμα και όχι φυγή....Θεωρώ -και με έκπληξη το συνειδητοποίησε και ο ίδιος ο συγγραφέας- ότι με το τελευταίο του συγγραφικό πόνημα “Κάθετη Έξοδος”,  ξαναγυρίζει στα θέματα που τον απασχόλησαν στην αρχή της συγγραφικής του απόπειρας.

Και τώρα μετά από όλη αυτή τη διαδρομή στα μοτίβα των ιστορικών μυθιστορημάτων, έρχεται η ανατροπή. Στο νέο του μυθιστόρημα ο χρόνος του δεν είναι παρελθοντικός, θα μπορούσε κανείς να φανταστεί ότι διαδραματίστηκε πριν λίγους μήνες, σε χώρο οικείο (η δράση διαδραματίζεται στην Αθήνα, Κρήτη αλλά και Λονδίνο) αλλά και με θέμα που φαινομενικά δεν δείχνει με μια πρώτη ανάγνωση να έχει σχέση με την καθημερινότητά μας. Ένα διαφορετικό, εξαιρετικά επίκαιρο μυθιστόρημα, που προκαλεί τον αναγνώστη να συλλογιστεί τον σκοπό του δικού του ταξιδιού, ακόμη και διαφωνώντας μαζί του. Ευφάνταστη η υπόθεση: έχει φόντο μια ταινία-υπερπαραγωγή, μ’ ένα σενάριο εκπληκτικό, που έχει τη δύναμη ν’ αλλάξει τον τρόπο που σκέφτεται η ανθρωπότητα, ή μάλλον τον τρόπο που της επιβάλλουν να σκέφτεται... Ο σκηνοθέτης Στέφανος Ανεμογιάννης επιλέγεται από μία μυστηριώδη οργάνωση για να σκηνοθετήσει αυτή την ταινία. Ενώ η ανάγνωση του σεναρίου τον αφήνει έκπληκτο και είναι γι’ αυτόν μια μεγάλη πρόκληση, ο ίδιος βρίσκεται στην πιο δύσκολη στιγμή της ζωής του και είναι έτοιμος να καταρρεύσει. Ταυτόχρονα και απροσδόκητα, εμφανίζεται μπροστά του η Αθηνά, μια καινοτόμος ψυχολόγος που χρησιμοποιεί τεχνικές της ψυχολογίας για να δημιουργήσει μια σταθερή γέφυρα, η οποία θα βοηθήσει τον Στέφανο να περάσει από το ενοχικό του παρελθόν σ’ ένα ισορροπημένο παρόν με το πρόσωπο στραμμένο στο φωτεινό μέλλον. Σαν άλλη Αριάδνη θα του δώσει τον μίτο για να βγει από τον προσωπικό του λαβύρινθο. Ο Στέφανος την ερωτεύεται με πάθος και βιώνει αυτό που λέγεται «μεγάλη αγάπη», ανασυντάσσει τις δυνάμεις του για να κατορθώσει να φέρει εις πέρας το έργο του. Όμως το σενάριο της ταινίας απέχει ελάχιστα από την πραγματικότητα. Δύο τεράστιες δυνάμεις γιγαντώνονται και συγκρούονται, το καλό και το κακό, και ο κίνδυνος παραμονεύει στην Κρήτη, το νησί του Λαβυρίνθου. Ποιοι επιβάλλουν στους ανθρώπους να βρίσκονται εγκλωβισμένοι μέσα στον Λαβύρινθο; Και ποιοι είναι αυτοί που δείχνουν την έξοδο, την ΚΑΘΕΤΗ ΕΞΟΔΟ;

Η βιβλιοπαρουσίαση δεν ακολούθησε μια στυλιζαρισμένη και αναμενόμενη δομή. Δηλ. παρουσίαση από μία φιλόλογο των συγγραφικών ικανοτήτων του συγγραφέα, του ύφους ή των αρετών της πένας του. Προσπαθήσαμε να  παρασύρουμε το πολυπληθές κοινό σε μια συζήτηση απλή ανάμεσα σε μία αναγνώστρια του έργου -που απλώς προηγήθηκε στο διάβασμα του βιβλίου- το οποίο γέννησε προβληματισμούς, αφύπνιση και ενθουσιασμό κατά τη διάρκεια της εμβάθυνσης στα νοήματά του. Εκμεταλλευόμενοι την παρουσία του συγγραφέα στην πόλη μας, αφήσαμε το κοινό να παρακολουθήσει, τη μεταξύ μας συζήτηση, με τη συνδρομή της συναρπαστικής αφήγησης της κ. Μ. Μεντίζη,  με απώτερο στόχο να γεννηθούν απορίες, προβληματισμοί αλλά και ερεθίσματα που θα οδηγήσουν στην ανάγνωση του βιβλίου.

Η συζήτηση έθιξε την επιλογή του θέματος, την αφόρμηση και τον τρόπο συγγραφής, τη ενδελεχή έρευνα του συγγραφέα σε διάφορες γνωστικές περιοχές (Μυθολογία, Ψυχολογία, Φιλοσοφική Ψυχολογία, Αρχαία Φιλοσοφία), τον εξαιρετικά δουλεμένο λόγο του ως φορέα πολλαπλών κοινωνικών μηνυμάτων.

Συζητήθηκαν διεξοδικά ο ρόλος της τέχνης και του δημιουργού στην σημερινή πραγματικότητα, η αισιόδοξη πρόταση ζωής που φέρει το βιβλίο ως λύση και αξιέξοδο στα πολλαπλά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο σύγχρονος άνθρωπος στην καθημερινότητά του. Εστιάσαμε ακόμη στο ρόλο του θείου που κυριαρχεί στο έργο και ως ιδέα και ως λόγος που εκφέρεται μέσα από τον μοναχό που κρατά ένα ρόλο σημαντικό στο μυθιστόρημα και οδηγεί ως μία ακόμη εναλλακτική στη λύση του προσωπικού αδιεξόδου του ήρωα. Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι σε αρκετά μεγάλο μέρος του βιβλίου η παρακολούθηση της πλοκής παίρνει το χαρακτήρα μύησης σε συνεδρία ψυχανάλυσης που καθιστά το βιβλίο ένα  τολμηρό εγχειρίδιο, ένα βιβλίο αυτοβοήθειας που ωστόσο  καταλήγει αισιόδοξα και θετικά με την άρση του προσωπικού αδιεξόδου των ηρώων του και την “κάθετη” έξοδο προς κάποια σωτηρία.

Ο αναγνώστης του βιβλίου θα βρει πολλά σημεία διανοητικής “ταύτισης” με τα μότο που επιλέγει να τοποθετήσει ο συγγραφέας στην αρχή κάθε κεφαλαίου και θα συνειδητοποιήσει μέσα από την συναρπαστική αφήγηση γιατί επέμενε τόσο ο συγγραφέας στην επιλογή του δυναμικού τίτλου “Κάθετη Έξοδος” για το βιβλίο του. Θα διαπιστώσει ότι όλη η υπόθεση του έργου, αρχίζει και τελειώνει, συγκεφαλαιώνεται και εκφράζεται με απόλυτα αποτελεσματικό τρόπο σε αυτόν.

Οφείλω θερμές ευχαριστίες στους κ.κ. Γ. Σαπουντζή, Π. Λογαρνέ και φυσικά στο συγγραφέα Π. Λαμπαρδή, καθώς η ανάγνωση-μύηση στον κόσμο του βιβλίου,  λειτούργησε για μένα ως “κάθετη έξοδος”, ως βαλβίδα αποφόρτισης αλλά και χαραμάδα αισιόδοξης οπτικής για τη δυνατότητα αδιεξόδου από τους δαιδαλώδεις διαδρόμους του “λαβύρινθου” στους οποίους έχει ο καθένας μας -για διάφορους λόγους- εγκλωβιστεί στην κοινωνική συγκυρία που διανύουμε.