Το ποιητικό έργο του Καβάφη online: ανανέωση του ψηφιακού περιβάλλοντος της Ανεμόσκαλας

Στη σελίδα του ΚΕΓ http://www.greek-language.gr/greekLang/portal/blog/archive/2014/06/16/5940.html διαβάζουμε ότι ανανεώθηκε το περιεχόμενο της ενότητας για τον Κ.Π. Καβάφη στο ψηφιακό περιβάλλον της Ανεμόσκαλας. 

Ανεμόσκαλα: Σώματα κειμένων και συμφραστικοί πίνακες για σημαντικούς νεοέλληνες ποιητές του 19ου και 20ού αιώνα. 

Μετά από ευγενική παραχώρηση οπτικού υλικού του Ιδρύματος Ωνάση από το Αρχείο Καβάφη, ανανεώθηκε το περιεχόμενο της ενότητας για τον Κ.Π. Καβάφη στο ψηφιακό περιβάλλον της Ανεμόσκαλας, και ειδικότερα η ενότητα "Για τη ζωή και το έργο του".

Το περιβάλλον της Ανεμόσκαλας αποτελεί ένα ψηφιακό corpus με το ποιητικό έργο σημαντικών Νεοελλήνων ποιητών του 19ου και 20ού αιώνα. Ο χρήστης έχει ελεύθερη πρόσβαση στο ποιητικό έργο (όταν αυτό είναι ελεύθερο πνευματικών δικαιωμάτων ή όταν έχει εκχωρηθεί δικαίωμα δημοσίευσης), εκ νέου επιμελημένο για τις ανάγκες του ψηφιακού corpus, μαζί με καταλόγους λέξεων, χρονολόγιο και πολυμεσικό εργοβιογραφικό.

Τόσο το περιβάλλον της Ανεμόσκαλας όσο και άλλες ψηφιακές υποδομές που εκπονεί το ΚΕΓ υλοποιούνται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» με συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους.

«Πόλεμος για τα φωνήεντα»

Διαβάζουμε στο ΒΗΜΑ online στο άρθρο που υπογράφει η ΜΑΡΝΥ ΠΑΠΑΜΑΤΘΑΙΟΥ:  «Πόλεμος για τα φωνήεντα» ξέσπασε στο χώρο της εκπαίδευσης. Το θέμα ξεκίνησαν δάσκαλοι από την Ανατολική Αττική οι οποίοι κατήγγειλαν ότι στο νέο βιβλίο «Νέα Ελληνική Γραμματική», για την Ε' και ΣΤ' δημοτικού αντικαταστάθηκαν γράμματα από φθόγγους.
Ξέσπασε μάλιστα και διαδικτυακή «θύελλα», δεδομένης και της εθνικιστικής υπερβολής που ακολουθεί αντίστοιχα θέματα τις τελευταίες ημέρες, καθώς πολλοί ανήρτησαν σχόλια περί νόθευσης της ελληνικής γλώσσας με τη χρήση ανεπίτρεπτων νεωτερισμών.

Πάντως, όπως εξηγούν οι αρμόδιοι φορείς του υπουργείου Παιδείας σε σχετική ανακοίνωση που εκδόθηκε σήμερα, η σύγχυση που δημιουργήθηκε αφορά την διαφορά μεταξύ φωνητικής και γραπτής διδασκαλίας της γραμματικής.

«Κανένα γράμμα δεν αφαιρείται ούτε παραλείπεται στο διδασκόμενο σχολικό εγχειρίδιο ''Νέα Ελληνική Γραμματική της Ε΄και ΣΤ΄ Δημοτικού'' το οποίο χρησιμοποιείται από το 2010-11» επισημαίνει σε δήλωση του ο πρόεδρος του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας κ. Ι. Καζάζης.

Ο Πρόεδρος του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, το οποίο αποτελεί τον κατά τον νόμο επιστημονικό σύμβουλο του υπουργείου Παιδείας, σημειώνει χαρακτηριστικά τα εξής:

Πρώτον, «τα γράμματα της ελληνικής αλφαβήτου, τα οποία χρησιμοποιούμε στον γραπτό λόγο είναι εικοσιτέσσερα (24). Επομένως κανένα γράμμα δεν αφαιρείται ούτε παραλείπεται στο διδασκόμενο σχολικό εγχειρίδιο».
        Δεύτερον, «Οι φθόγγοι (ή ήχοι) που χρησιμοποιούνται στον προφορικό λόγο διακρίνονται σε φωνήεντα και σύμφωνα. Όπως διδάσκει ομόφωνα η επιστήμη της γλωσσολογίας (από τη μεγάλη ή «κρατική» Γραμματική Τριανταφυλλίδη του 1940 ως εκείνη των Κλαίρη -Μπαμπινιώτη του 2011), τα φωνήεντα, δηλαδή οι φωνηεντικοί φθόγγοι, είναι πέντε (5) (a, e, i, o, u), ενώ τα γράμματα, δηλαδή η γραπτή απόδοσή τους, είναι δώδεκα (12): επτά μονά γράμματα (α, ε, ι, η, υ, ο, ω) και πέντε διγράμματα: τα ει, οι, υι (για τη γραπτή απόδοση του φθόγγου /i/), το αι (για την απόδοση του /e/), και το ου (για τη γραπτή απόδοση του /u/)»
      Τρίτον, «σε πολύ παλαιότερες -προεπιστημονικές-- σχολικές γραμματικές συγχέονταν οι φθόγγοι (ό,τι προφέρουμε) με τα γράμματα (ό,τι γράφουμε). Αντίθετα, στην εν χρήσει σχολική «Νέα Ελληνική Γραμματική της Ε' και ΣΤ' Δημοτικού», και η επιστημονική διάκριση ακουόμενων ήχων και γραφόμενων συμβόλων παρουσιάζεται με απλότητα και ακρίβεια, και η άσκηση των μαθητών στην ορθή γραφή είναι συστηματική και αναλυτική μέσα από σαφείς και κατάλληλες ασκήσεις.
Εδώ και η παραδοσιακή ιστορική ορθογραφία τηρείται (αυτή που επιβάλλει την ποιοτική και την αριθμητική διάκριση 'φθόγγων' και 'γραμμάτων') και η επιστημονική αλήθεια εκφράζεται στο ακέραιο».

Τέταρτον, «η επιστημονική ορθότητα αποτελεί τη μόνη βάση τόσο για την ορθή εκπαίδευση των Ελλήνων μαθητών, όσο και για την προάσπιση της Ελληνικής Γλώσσας.»

 
Το συγκεκριμένο βιβλίο προκηρύχθηκε το 2003. Το 2005 η συγγραφή του ανατέθηκε στη συγγραφική ομάδα: Ειρήνη Φιλιππάκη- Warburton, Μιχάλης Γιωργιαφέντης, Γεώργιος Κότζογλου, Μαργαρίτα Λουκά, ενώ εγκρίθηκε από το συντονιστικό συμβούλιο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου το 2008.

Παρέμβαση Μπαμπινιώτη

Στο θέμα παρενέβη σήμερα και ο καθηγητής γλωσσολογίας και πρώην υπουργός Παιδείας κ. Γ. Μπαμπινιώτης.

«Πληροφορούμαι ότι έχει εγερθεί ζήτημα για το πόσα είναι τα φωνήεντα τής γλώσσας μας! Πέντε (5), όπως γράφει η νέα σχολική γραμματική (και η γραμματική Τριανταφυλλίδη ήδη από το 1940! και η δική μας επιστημονική γραμματική Κλαίρη -Μπαμπινιώτη 2011), ή επτά (7), όπως μαθαίναμε στις παλαιότερες σχολικές γραμματικές; » αναρωτιέται σε ανάρτηση στην προσωπική του ιστοσελίδα ο κ. Μπαμπινιώτης.

Και συνεχίζει: «Επιστημονική γλωσσολογική απάντηση: τα φωνήεντα ως φθόγγοι είναι πέντε (a, e, o, i, u). Τα γράμματα με τα οποία τα γράφουμε είναι επτά (α, ε, ι, η, υ, ο, ω) ή, ακριβέστερα, δώδεκα (12), αν προσθέσουμε τα διγράμματα ει, οι, υι (που χρησιμοποιούμε επίσης για τη γραπτή απόδοση τού φθόγγου i), το αι (για την απόδοση τού e) και το ου (για την απόδοση τού u). Ήτοι:

φθόγγος a = γράμμα α

φθόγγος e = γράμμα ε και δίγραμμα αι (επαινώ)

φθόγγος o = γράμματα ο και ω (χώρος)

φθόγγος i = γράμματα ι, η, υ (κυρία, τύπος) και διγράμματα ει, οι, υι (ειρηνικοί, υιός)

φθόγγος u = δίγραμμα ου (πού)

Στην παλαιότερη σχολική γραμματική -προτού αναπτυχθεί η φωνητική και η φωνολογία στην επιστήμη τής γλωσσολογίας- συγχέονταν οι φθόγγοι (οι ήχοι που προφέρουμε στη γλώσσα μας) με τα γράμματα (με τους τρόπους που παριστάνουμε στη γραφή μας τους ήχους, δηλ. τους φθόγγους).
Στη γλώσσα μας προφέρουμε πέντε (5) φωνηεντικούς φθόγγους, πέντε (5) φωνήεντα, αλλά έχουμε περισσότερα γράμματα, επτά μονογράμματα (7) και 5 διγράμματα για να δηλώνουμε στη γραφή των λέξεων τα 5 φωνήεντα: για τον φθόγγο /i/ (τον αποδίδω φωνητικώς) που προφέρουμε λ.χ. στη λέξη πύλη (για λόγους που συνδέονται με την ετυμολογία και την ιστορική ορθογραφία τής λέξης) χρησιμοποιούμε στη γραπτή απόδοση τής λέξης τα γράμματα υ και η. Για τον φθόγγο /i/ που προφέρουμε στη λέξη θείοι χρησιμοποιούμε τα διγράμματα ει και οι».
«Προσοχή! Είναι κρίμα -αν όχι ντροπή- να ξαναγυρίσουμε σήμερα στον 21ο αιώνα στα λάθη, δηλαδή στη σύγχυση φθόγγων και γραμμάτων ή, αλλιώς, στη σύγχυση προφοράς και γραφής, που γίνονταν στις παλαιότερες γραμματικές. Έχουμε τόσα άλλα προβλήματα να αντιμετωπίσουμε» καταλήγει ο καθηγητής γλωσσολογίας.

«Συνεργάτες στη Μάθηση»: Η Αθήνα, ο επόμενος σταθμός του Παγκόσμιου Φόρουμ

Μεταφέρω από την εφημερίδα Ημερησία:

«Εκπαιδευτικοί από περισσότερες από 70 χώρες συγκεντρώθηκαν στο φετινό Παγκόσμιο Φόρουμ «Συνεργάτες στη Μάθηση» στην Ουάσινγκτον

Το 7ο Παγκόσμιο Φόρουμ «Συνεργάτες στη Μάθηση», το οποίο πραγματοποιήθηκε φέτος από τις 7 έως τις 10 Νοεμβρίου στην Ουάσινγκτον, συγκεντρώνοντας πάνω από 700 εκπαιδευτικούς, διευθυντές σχολείων και κυβερνητικούς αξιωματούχους από περισσότερες από 70 χώρες, ολοκληρώθηκε με μια σημαντική είδηση για την Ελλάδα.

Την τελευταία ημέρα της διοργάνωσης, κατά τη διάρκεια της λαμπρής τελετής απονομής των βραβείων, ανακοινώθηκε ότι ο επόμενος σταθμός του μεγάλου αυτού ετήσιου θεσμού της Microsoft για την εκπαίδευση, θα λάβει χώρα στην Αθήνα, τον Νοέμβριο του 2012.

Σχετικά με την ανάληψη της διοργάνωσης 8ου Παγκόσμιου Φόρουμ «Συνεργάτες στη Μάθηση» από την Ελλάδα, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Microsoft Ελλάς, κ. Ernst-Jan Stigter, υπογράμμισε: «Το πρόγραμμα `Συνεργάτες στη Μάθηση' και ο Διαγωνισμός Πρωτοπόρων Εκπαιδευτικών αποτελούν πρωτοβουλίες για τον τομέα της Εκπαίδευσης με εξαιρετική σημασία για τη Microsoft. Και οι δύο δράσεις τιμούν τους πρωτοπόρους εκπαιδευτικούς και τα πρωτοπόρα σχολεία από όλο τον κόσμο, που έχουν αγκαλιάσει τη δύναμη της τεχνολογίας και την έχουν ενσωματώσει στο πρόγραμμα των μαθημάτων τους και στις σχολικές τους αίθουσες, προωθώντας με αυτόν τον τρόπο την εκπαιδευτική αλλαγή και βοηθώντας τους μαθητές να αξιοποιήσουν στο μέγιστο τις δυνατότητές τους. Αποτελεί μεγάλη τιμή για εμάς η ανακοίνωση ότι το επόμενο Παγκόσμιο Φόρουμ `Συνεργάτες στη Μάθηση' θα λάβει χώρα στην Ελλάδα, τον Νοέμβριο του 2012. Περισσότεροι από 700 εκπαιδευτικοί από 70 διαφορετικές χώρες του κόσμου θα φιλοξενηθούν στην Αθήνα, προκειμένου να γιορτάσουν τη μαγεία που η καινοτομία και η τεχνολογία μπορούν να φέρουν στην εκπαίδευση. Η Microsoft παραμένει πιστή στη δέσμευσή της για διαρκή ενίσχυση του σημαντικού αυτού σκοπού».

        «Εκφράζουμε τη βαθιά ικανοποίησή μας που ένα τόσο μεγάλο γεγονός όπως το Παγκόσμιο Φόρουμ `Συνεργάτες στη Μάθηση' της Microsoft θα πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα του χρόνου. Η Ελλάδα στηρίζει τη μεγάλη αυτή προσπάθεια, η οποία αναδεικνύει την χώρα μας παγκοσμίως. Ιδιαίτερα στη σημερινή συγκυρία, όταν η εξελισσόμενη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση ενσωματώνει με αποφασιστικό τρόπο τις Νέες Τεχνολογίες και έχει και άμεσα να ωφεληθεί από τις διεθνείς πρακτικές που την ανάπτυξή τους ευνοεί το εν λόγω πρόγραμμα. Με χαρά θα υποδεχτούμε του χρόνου 700 και πλέον πρωτοπόρους εκπαιδευτικούς και σχολεία από όλο τον κόσμο», δήλωσε ο κ. Ιωάννης Καζάζης, Πρόεδρος του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας και Πρόεδρος για τη Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας.

Έλενα Ζαγλαρίδου, υπεύθυνη εκπαιδευτικών προγραμμάτων της Microsoft Ελλάς

          Η διοργάνωση Παγκόσμιο Φόρουμ «Συνεργάτες στη Μάθηση» ξεκίνησε το 2003 και εντάσσεται στην ευρύτερη πρωτοβουλία της Microsoft, «Συνεργάτες στη Μάθηση», στο πλαίσιο της οποίας πραγματοποιείται μια σειρά δράσεων που αποσκοπούν στην προώθηση της χρήσης της τεχνολογίας στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, συμβάλλοντας και ενθαρρύνοντας τη δημιουργία καινοτόμων μεθόδων διδασκαλίας. Σημειώνεται ότι στο Παγκόσμιο Φόρουμ φιλοξενείται η τελική φάση δράσεων της Microsoft που "τρέχουν” καθ' όλη τη διάρκεια του έτους και συγκεκριμένα ο Διαγωνισμός Πρωτοπόρων Εκπαιδευτικών και το Πρόγραμμα Πρωτοπόρων Σχολείων.

Ο Παγκόσμιος Διαγωνισμός Πρωτοπόρων Εκπαιδευτικών κορυφώθηκε την τελευταία ημέρα του Φόρουμ, 10 Νοεμβρίου, με την απονομή 18 βραβείων καινοτομίας (Global Forum Educator Awards) σε εκπαιδευτικούς από όλο τον κόσμο που ξεχώρισαν για τις αρτιότητα των μεθόδων διδασκαλίας που έχουν αναπτύξει. Μέσα από 200.000 συμμετοχές συνολικά, 115 έφτασαν στην τελική φάση του διαγωνισμού. Σημειώνεται πως η Ελλάδα είχε παρουσία για άλλη μια φορά στους παγκόσμιους τελικούς με τον εκπαιδευτικό κ. Γιώργο Κοντέλλη από το 3ο Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης, που παρουσίασε το project «Κατασκευή Εκπαιδευτικού Δορυφόρου τύπου CanSat». Υπογραμμίζεται ότι ο κ. Κοντέλλης έλαβε το εισιτήριο της συμμετοχής του στο Παγκόσμιο Φόρουμ, μετά τη διάκρισή του στο 8ο ετήσιο Πανευρωπαϊκό Φόρουμ «Συνεργάτες στη Μάθηση», το οποίο διεξήχθη φέτος το Μάρτιο στη Μόσχα.

           Ο δεύτερος άξονας του Παγκόσμιου Φόρουμ αφορά στο Πρόγραμμα Πρωτοπόρων Σχολείων, όπου 32 Microsoft Mentor Schools και 66 Microsoft Pathfinder Schools συγκεντρώθηκαν στην Ουάσινγκτον, προκειμένου να μοιραστούν τεχνογνωσία, γνώσεις και εμπειρίες. Αποτέλεσμα των ζυμώσεων αυτών, συνιστά η τιμητική διάκριση ενός σχολείου, το οποίο επιλέχθηκε από τα υπόλοιπα σχολεία που συμμετείχαν στο Φόρουμ, κατόπιν σχετικής ψηφοφορίας, για την καινοτόμο παιδαγωγική του προσέγγιση. Αξίζει να σημειωθεί πως υπήρχε ελληνική εκπροσώπηση και σε αυτό το πεδίο του Φόρουμ, με τη συμμετοχή του Ελληνοαμερικανικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Κολλέγιο Αθηνών – Ψυχικού) ως Microsoft Mentor School και των Εκπαιδευτηρίων Δούκα ως Microsoft Pathfinder School”.

Πρωτοβουλίες για την προώθηση της ελληνικής γλώσσας σε όλο τον κόσμο

Με ένα Εθνικό Συμβούλιο για τη γλώσσα και μία Γενική Γραμματεία θα μπουν τα θεμέλια για τη νέα θεσμική δομή που θα υπηρετήσει την ελληνική παιδεία από το επόμενο φθινόπωρο.

Αυτό ανακοίνωσε η υπουργός Παιδείας κυρία Αννα Διαμαντοπούλου στο πλαίσιο της ενημέρωσης που έκανε στα μέλη της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής για τον Ελληνισμό της Διασποράς στη Βουλή.

Πρώτο βήμα, όπως εξήγησε η ίδια, θα αποτελέσει ένα διεθνές συνέδριο που θα διεξαχθεί στις 28 Ιουνίου στη Θεσσαλονίκη στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (δελτίο τύπου), με τη συμμετοχή επιστημόνων και πολιτικών, και θα θέσει τις βάσεις για μία τελική πρόταση η οποία θα λάβει θεσμικό χαρακτήρα.

Στο εσωτερικό, δρομολογείται νέο πρόγραμμα διδασκαλίας το οποίο θα ξεκινήσει πιλοτικά σε 700 σχολεία με περισσότερες ώρες διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας και λογοτεχνία από την Α' δημοτικού σε συνεργασία με λογοτέχνες και καλλιτέχνες.

Παράλληλα, θα εμπλουτιστεί με σωστές μεθόδους διδασκαλίας η ελληνική γλώσσα για παλιννοστούντες και μετανάστες, ώστε να πάρουν το πιστοποιητικό ελληνομάθειας.

Μεταξύ των καινοτομιών περιλαμβάνονται η παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού με αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας, έρευνα και μελέτη της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και των διαλέκτων της, εξ αποστάσεως διδασκαλία και αυτοεκπαίδευση και υποστήριξη σπουδών μετάφρασης και διερμηνείας.

Η σχετική διαβούλευση ξεκινά μετά τον Ιούνιο ώστε από το Σεπτέμβριο να υπάρχει ένας θεσμικός κορμός στο υπουργείο Παιδείας

Ειδικότερα για το εξωτερικό, η νέα προσέγγιση θα έχει ως κέντρο βάρους το τρίπτυχο Γλώσσα-Ιστορία-Πολιτισμός, και οι αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί που θα καλούνται να το υπηρετήσουν θα είναι μόνο νηπιαγωγοί, δάσκαλοι και φιλόλογοι, ενώ οι ειδικότητες πολιτισμού θα περιλαμβάνουν γυμναστές, μουσικούς και, σε κάποιες χώρες, μαθηματικούς.

Το πιστοποιητικό ελληνομάθειας συνιστά, όπως εξήγησε η υπουργός, προτεραιότητα στο εξωτερικό, καθώς υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον με λίστες αναμονής, σε πολλές χώρες.

Τα 400 σημεία -Κέντρα ή Έδρες Ελληνικών Σπουδών- που υπάρχουν σήμερα ανά τον κόσμο θα ενταχθούν με έναν ειδικό σχεδιασμό στο Εθνικό Συμβούλιο Ελληνικής Γλώσσας, θα ανανεωθούν και θα υποστηριχθούν με αποσπάσεις εκπαιδευτικών και οικονομικούς πόρους με διαφανή τρόπο και συγκεκριμένα κριτήρια.

Παράλληλα, θα υπάρξει οργάνωση συστηματικής διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας σε όλες τις χώρες που έχουν εκφράσει ενδιαφέρον μέσω των πρεσβειών μας με επιτόπου διδάσκοντες.



Διαβάστε περισσότερα: στο Βήμα